Framburur


  

 

 

             

B R A G I 

> Forsa
 

prenta
opna sr

29.09.03
athugasemdir

Bkstafir og hljgildi

1. Bkstafir

slenska stafrfinu eru 32 bkstafir:

  • 13 bkstafir tkna srhlj: a, , e, i, , o, , u, , y, , , (auk eirra tvhljin au, ei, ey).
  • Bkstafurinn stendur fyrir samhlji j og srhlji e.
  • 18 bkstafir tkna samhlj: b, d, , f, g, h, j, k, l, m, n, p, r, s, t, v, x, .
  • Erlendu bkstfunum c, q, w, z og fleiri bregur fyrir erlendum nfnum en tkuor eru yfirleitt skrifu me slenskum bkstfum; s ea k sta c, k sta q, v sta w og s sta z.

 

2. Mlhljin

Srhlj

  • slenskan hefur 8 einhlj: a, e, i, , o, u, , .

Tvhlj

  • Tvhljin eru au, , ei (stundum rita ey), og , auk ess tvhljast srhljin e, o og egar au eru borin fram lng.
  • Tvhljin [oi] og[Yi] eru einnig til en au eru stafsett me srhlji og samhljinu g: og og ug.

Samhlj

  • slenskan hefur 30 samhlj: b, d, , f, g, [gj], [g ], h, j, [J], k, [kj], l, [L], m, [M], n, [N], [ng], [Ng], [nj], [Nj], p, r, [R], s, t, v, [x], . Nokkur eirra eru ft rum evrpumlum.

 

3. Hljritun: bkstafirnir og hljgildi eirra

Hr fyrir nean eru fyrst taldir upp allir bkstafir sem tkna srhlj ( stafrfsr) og tvhlj. ar m lka sj ll hljbrigi, hljritu innan hornklofa, og snd oradmi. eftir koma san bkstafir sem standa fyrir samhlj samt hljbrigum og oradmum. Marga bkstafi er hgt a bera fram fleiri en einn veg og egar fleiri en eitt framburarafbrigi er gefi vi tiltekinn bkstaf er vsa vikomandi framburarreglur

Srhlj

a [a] banna    
   [a:] hafa *1
   [au] ganga, (mig) langar, langur, anga; stfanginn banki, blankur, hanki, vankaur hlusta  2
   [ai] bragi, magi; sunnudaginn, jflagi *3

[au] st    
   [au:] ra *1

e [e] lestur    
   [e:] lesa *1
    [ei] drengur, engill, enginn, fengum, gengum, lengi skenkja, enkja hlusta  2
   [ei] segir, spegill, veginn; sdegi, hdegi, llegir *3

[je] fkk   
   [je:] g *1
   [Je] hrna *9
   [Je:] hr *1, *9

i [I] inni   
   [I:] bi *1
    [i] fingur, hinga, hringja; reykingar, sning; slendingur hinkra,  kinka (kolli), minkur, minnka, vinka hlusta  2
   [i] stigi, tiginn, svigi *3

[i] ffl   
   [i:] bta *1

o [o] oft   
   [o:] svona *1
   [oi] floginn, logi, regnbogi *3

[ou] flk   
   [ou:] bk *1

u [Y] fundur   
   [Y:] muna *1
   [Yi] dugi, flugi, hugi *3
   [u] tungl, tunguml, ungur, ungur; konungur bunki, dunkur, munkur hlusta  2

[u] fll   
   [u:] *1

y [I] lyfta   
   [I:] yfir *1
    [i] kyngja, slyngur, syngja, yngri, yngd dynkur hlusta  2
   [i] lygi *3

[i] rsta   
   [i:] ta *1

[ai] stur   
   [ai:] fra *1

[] tlva   
   [:] r *1
    [i] lng, svng, sng, rng blnk, hnk hlusta  2
   [i] drgin, lgin, sgin *3

Tvhlj

au [i] austur   
   [i:] au *1

ei [ei] einn   
   [ei:] meira *1

ey [ei] geymdi   
   [ei:] geyma *1

Samhlj

b [b] baka   
   [b:] kvabba *4

d [d] dalur   
   [d:] padda *4

[] ea   
   [] makur, ba *11

f [f] f, ofsi, loft, rfka   
   [f:] eff *4
   [v] hafa, leyfi, fgar, hefja, afm, afnema, efri, hlfur, horfa *5
   [b] kartafla, Keflavk, trufla; efni, sofna, nefnilega, hfn *15
   [m] hefnd *14
   [M] nefnt *14

g [g] gata, regla, rigna, sorg, borg   
   [g:] vagga *4
   [gj] gs, gera, gsl, geyma, geit, gjf, reykja, gs, Gylfi *18
   [gj:] eggi, leggja *4, *18
   [g] saga, sagi, gra, lag *6
   [x] sagt, hryggt, ?hugsa, lgfri, tugraut *11
   [j:] lagi, segja *18
   [-] skgur, lga, sngla *19

h [h] hata   
   [k] hva *8
   [-] hr, hjn, hnerra, hlutur, hraur *9

j [j] jl   
   [j:] eyja *4
   [J] hjn *9

k [k] kngur   
   [g] taka, akka *7
   [kj] keyra, kjsa, kind, kyn, kta, kr *18
   [gj] skr, ekkja, skja *7
   [x] oktber, ekkt, ?loksins *17

l [l] lifa, tala, alls   
   [l:] ball *4
   [L] stelpa, piltur, hlka, hlaupa, allt *9, *11
   [dl] allir, allra, hellna *12
   [dL] fjall *11

m [m] ms, hremmdi   
   [m:] amma *4
   [M] svampur, heimta, rmka *11

n [n] nna, kenndi   
   [n:] panna *4
   [N] hnefi, vanta, nennti *9, *11
   [dn] seinna *13
   [dN] seinn *11
   [ng] ungur, sngla *20
   [Ng] banka, minnka *20
   [nj] ungi *20
   [Nj] banki *20

p [p] pottur   
   [b] opna, lampi, stelpa, api, teppi, tap *7
   [f] dpka, skipta, keppti *17

r [r] rs, urr   
   [r:] kerra *4
   [R] hrddur, urrt, sparka, urrka, farsi, -rrs, terta, harpa *9, *11

s [s] str, kyssti   
   [s:] hissa *4

t [t] tala   
   [d] sitja, betri, rotta *7

v [v] vondur   

x [xs] strax, vaxa   

[] ak, maraon, rtt   
   [] eru au *22

^