kennarahandbˇk: fs  ReykjavÝk Menningarborg 2000  nb  vb  ath  25.09.03

B R A G I

vinnustig   nßtt˙ra: hlusta

Jar­skjßlftar ß Su­urlandi

meta kennsluefni­

Tilgangur (efni, a­alatri­i, markmi­)
  • FrÚttaefni Ý kennslu.
  • Hlusta ß texta og skrifa so. Ý ey­ur.
Fyrirfram ■ekking nemenda
  • T÷luver­ur skilningur ß t÷lu­u mßli.
  • Framhaldsefni.
Undirb˙ningur kennara
  • Hafa hljˇ­efni tiltŠkt, e­a lesa textann upphßtt.
  • Landakort af Su­urlandsundirlendinu.
  • Prenta ˙t texta nßmsbˇkar og texta vinnubˇkar sem eru Ý lausnum hÚr fyrir ne­an.
Till÷gur Verkefni 1
  • Nemendur sko­a myndir og yfirsagnir og lesa undir myndunum.
  • Ůeir hlusta ß textann og segja frß ■vÝ sem kemur fram Ý textanum.
  • UmrŠ­ur.
A­rir m÷guleikar
  •  
═tarefni
Anna­ sem mß taka fram
  •  

 

Vinnubˇk
  • Markmi­i­ er a­ ■jßlfa nemendur Ý a­ nß ■eim s÷gnum sem eru Ý textanum.
  • Nemendur hlusta ß textann og fylla inn ■au or­ sem vantar. 
  • Textinn allur Ý lausnum Ý kennarahandbˇk og hŠgt a­ dreifa ß eftir.

 

 

Samsetning hˇpsins

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tungumßl hˇpsins

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

StŠr­ hˇpsins

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TÝmi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hvernig gekk

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dagsetning

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Samsetning hˇpsins: gs 1/2 (grunnstig), fs 3/4 (framhaldsstig)   —  Tungumßl hˇpsins: en(ska), ■ř(ska), fr(anska), sk(andÝnavÝska), as(Ýumßl), an(nna­)  —  StŠr­ hˇpsins: <6 (1-5), >6 (6-10), >10 (11-20), >20   —  TÝmi: 45/90/... min.  —   Hvernig gekk: ++ (mj÷g vel), + (vel), sŠmilega (-), illa (--)

 

Lausn/sv÷r


Nßmsbˇk, lesinn texti

 

Sagan sřnir a­ jar­skjßlftar ß Su­urlandi koma oft saman margir Ý runu. SlÝkar skjßlftarunur ganga yfir einu sinni til tvisvar ß ÷ld og geta sta­i­ Ý nokkra daga og allt upp Ý nokkur ßr. Fyrr ß ÷ldum var­ miki­ manntjˇn Ý landskjßlftunum en ß sÝ­ustu ÷ldum hefur ■a­ veri­ ˇtr˙lega lÝti­, mi­a­ vi­ lřsingar ß hamf÷runum. 

Mestu jar­skjßlftar sem s÷gur fara af, hafa veri­ ß Su­urlandi. ┴ ÷llum tÝmum hafa skjßlftarnir gert miki­ tjˇn ß h˙sum, m÷nnum og fÚna­i. N˙ ß d÷gum eru h˙s ■ˇ miklu traustari en ß­ur og lÝkur ß manntjˇni ■vÝ mun minni. 

Jar­skjßlftinn 1896 hefur veri­ mj÷g sterkur. ═ Landsveit fÚllu ÷ll h˙s ß 28 bŠjum af 35 sem ■ar voru en a­rir bŠir stˇrskemmdust. Jar­rask var­ miki­ og sprungur komu Ý j÷r­ina. Skar­sfjall ß Landi klofna­i allt og sprakk. Eftir nokkurra daga hlÚ hristist Su­urlandsundirlendi­ enn af jar­skjßlftum, sem ger­u ekki minna tjˇn en hinir fyrri. Eftir ■essa skjßlfta komu ˇtal smßkippir um allt jar­skjßlftasvŠ­i­, og var Su­urlandsundirlendi­ ß sÝfelldu ruggi og titringi. Enn kom har­ur kippur og fÚllu ■ß 24 bŠir Ý Ílfusi til grunna. Fˇlk var ■ar allt undir berum himni ■egar ■essi skjßlfti kom og enginn meiddist.

Anna­ mesta landskjßlftasvŠ­i landsins er ß Nor­urlandi og eru uppt÷k skjßlftanna ß svŠ­inu milli MelrakkaslÚttu og Skaga.

Unni­ ˙r sÚrbla­i Morgunbla­sins, Su­urlandsskjßlftar, ■ri­judagur 20. j˙nÝ 2000. 

 

 

Vinnubˇkartexti

Um ■rjßtÝu manns frß Chile b˙a og starfa ß Hellu. "╔g er b˙inn a­ vera Ý 10 ßr ß ═slandi og hef aldrei lent Ý neinu svona.  En heima Ý Chile eru alltaf jar­skjßlftar ■ar sem fˇlk deyr. Einu sinni dˇu 120.000 manns Ý jar­skjßlfta Ý Chile," sag­i Rodolfo Sepulveda Benner Ý samtali vi­ Morgunbla­i­ ß laugardagskv÷ldi­.

"Heima hjß mÚr brotna­i sjˇnvarp og gler en Úg get keypt ■a­ aftur ß morgun. En lÝfi­ kaupir ma­ur ekki aftur."

Rodolfo var me­ eiginkonu sinni Veronicu Solar ß bensÝnst÷­ OlÝs a­ taka bensÝn og dŠla lofti Ý dekk ■egar skjßlftinn rei­ yfir. "╔g sag­i konunni minni a­ koma ˙t ˙r bÝlnum. Vi­ flřttum okkur svo a­ sŠkja krakkana sem voru ß hßtÝ­arh÷ldunum."

Rodolfo ß minningar tengdar skjßlfta Ý Chile ßri­ 1983 ■ar sem fj÷lm÷rg h˙s hrundu og tugir ■˙sunda lÚtu lÝfi­. "Ůetta var allt ÷­ruvÝsi en ■egar jar­skjßlfti byrjar Ý Chile. Ůar fer skjßlftinn rˇlegar af sta­."

Stˇr hluti Chile-b˙anna ß Hellu var saman kominn vi­ h˙si­ hans Rodolfos ß laugardagskv÷ldi­ og ■ar var b˙i­ a­ setja upp tv÷ tj÷ld ■ar sem b÷rnin og unglingarnir Štlu­u a­ sofa. Rodolfo og kona hans Štlu­u a­ sofa inni, ß efri hŠ­inni. Ůar vŠri ÷ruggara a­ vera en ni­ri ef ßlÝka stˇrir skjßlftar kŠmu um nˇttina.

SÚrbla­ Morgunbla­sins, Su­urlandsskjßlftar, ■ri­judagur 20. j˙nÝ 2000.

[FORS═đA] [yfirlitstafla]

[athugasemdir, 25.09.03]