Málfræði

0. Grunnatri­i
0.2 Hljˇ­reglur

Grunnstig
Námsbók
Vinnubók
Kennarahandbók   

Framhaldsstig
Námsbók
Vinnubók
Kennarahandbók

 

             

B R A G I 

> Forsíða
 

prenta
opna sér

25.09.03
athugasemdir

Hljˇ­reglur

Í-regla B-rottfall S-aml÷gun stofn-R I-hljˇ­varp J-innskot V-innskot sam-D-rßttur

   

Í-regla

a > ÷ (u)

sagnor­ falla > f÷llum    
nafnor­

amma > ÷mmur
kartafla > kart÷flur

land > l÷nd
hundra­ > hundru­
gj÷f < gjafir
verslun < verslanir
lřsingaror­ svartur > sv÷rt blessa­ur > blessu­ gamall > g÷mul

athugasemdir

  • a > ÷ (Ý ßhersluatkvŠ­um)
  • a > u (Ý ßherslulausum atkvŠ­um)
  • ÷nnur n÷fn: u-hljˇ­varp (u-Umlaut), A-vÝxl

    ^

B-rottfall

ß undan endingu sem byrjar ß sÚrhljˇ­i fellur ßherslulaust sÚrhljˇ­ stofnsins brott
sagnor­      
nafnor­ himinn > himnar
j÷kull > j÷klar
systir > systrum
mˇ­ir > mŠ­ra
fingur > fingri
lřsingaror­   gamall > gamlir  

athugasemdir

 

    ^

S-aml÷gun

n+r > nn  /  l+r > ll

sagnor­      
nafnor­ himin-n
stˇl-l
   
lřsingaror­ grŠn-n
sŠl-l
   

athugasemdir

 

    ^

stofn-R

hjß sumum no. og lo. heyrir -r Ý endingu or­s til stofnsins  
sagnor­ ve­ur > ve­ri    
nafnor­      
lřsingaror­ (hann er) stˇr, (h˙n er) stˇr (hann er) dapur, (h˙n er) d÷pur, (■eir eru) daprir  

athugasemdir

 

    ^

I-hljˇ­varp

 
sagnor­ fara > Úg fer
koma > Úg kem
   
nafnor­ t÷nn > tennur
bˇk > bŠkur
mˇ­ir > mŠ­ur
fa­ir > fe­ur
sonur > synir
lřsingaror­ ungur > yngri
langur > lengri
d÷kkur > dekkri
   

athugasemdir

 

    ^

J-innskot

 
sagnor­      
nafnor­ nau­syn > nau­synjar
kyn > kynja
bŠr > bŠjar, bŠir  
lřsingaror­   nřr > nřir, nřjar  

athugasemdir

 

    ^

V-innskot

 
sagnor­      
nafnor­ st÷­ > st÷­var    
lřsingaror­      

athugasemdir

 

    ^

sam-D-rßttur

 
sagnor­      
nafnor­ > tßm
křr > k˙m
trÚ > trjßm  
lřsingaror­      

athugasemdir

 

    ^